Rond het jaar 1000 lag hier een boerderij aan het water
Duizend jaar geleden kwam je hier alleen met een boot. Er stond één boerderij, aan het water, en verder was er niets.
Pean wordt rond het jaar 1000 voor het eerst genoemd. De naam komt van “oppa eeën”: aan de Ee. Vanaf Goëngahuizen liep een voetpad naar het erf, en een oerhaal bracht je naar de overkant.
Dat isolement bepaalde het leven hier. De gemeenschap was klein, het werk was zwaar en het water was de weg naar buiten.
Pean op de kaart, aan de Peanster Ee
Duizend jaar in het kort
| Jaar | Wat er gebeurde |
|---|---|
| rond 1000 | Pean wordt voor het eerst genoemd: “oppa eeën”, een boerderij aan het water |
| jaren zestig | Jan en Ids geven de eerste zeillessen; het bûthús wordt zomerlogies |
| 1968 | De zeilschool wordt opgericht |
| 1976 | Het boerenbedrijf stopt |
| 2011 | Christophe en Natasja nemen Pean over |
| 2020 | Twaalf waterlodges openen als Pean-buiten Akkrum |
| 2025 | Pean-buiten Weidum opent |
| juni 2025 | Pean-buiten It Kathûs komt erbij |
Hard werken, en ’s winters spinnen en weven
Het boerenleven op Pean volgde de seizoenen. In de zomer werd er gehooid en op het land gewerkt. In de winter ging het om onderhoud, spinnen en weven.
Achter het huis stond het bûthús. Daar werd het vee verzorgd, maar er werd ook boter gemaakt en geklust.
Generaties woonden samen op het erf en iedereen had een taak. Na de oorlog werd dat steeds moeilijker vol te houden. In 1976 stopte het boerenbedrijf.
1968: de eerste zeilles
In de jaren zestig ontdekten mensen Friesland als plek om vrij te zijn. Jan en Ids, de zonen van de boer, zagen daar iets in: ze gaven zeillessen en maakten van het bûthús een logeerplek voor de zomer.
Wat is er van die zeilschool geworden?
In 1968 werd de zeilschool opgericht. Gasten kwamen terug, en sommigen werden zelf instructeur. De zeilschool is tegenwoordig een aparte onderneming, Zeilschool Pean Friesland; Pean-buiten is eruit voortgekomen.
De eerste loods van de zeilschool
Van hooiberg naar verblijf
Het boerenbedrijf stopte in 1976. De oude hooiberg en de melkstal kregen een nieuwe bestemming: de hooiberg werd De Berch, de melkstal De Jister, met het bûthús als slaapplek ernaast.
Hoe is er sindsdien gebouwd?
Steeds met wat er al stond. Geen grote gebaren, wel ruimte, water en stilte. In 2011 namen Christophe en Natasja Pean over; sinds 2020 slaap je op Pean-buiten Akkrum, sinds 2025 ook op Pean-buiten Weidum.
Wie Pean nu runt
Sinds 2011 is Pean in handen van Christophe en Natasja.
Christophe en Natasja
Namen Pean in 2011 over en bouwden voort op wat er stond.
Rienk
Oud-instructeur van de zeilschool. Sloot zich later aan en hielp het bedrijf toekomstbestendig te maken.
Drie locaties
Pean-buiten Akkrum, Pean-buiten Weidum en Pean-buiten It Kathûs.
Drie woorden
Ontspannen, ontmoeten, ontwikkelen. Die drie staan er nog steeds.
Waarom je ‘op Pean’ zegt
“Op” gebruik je normaal voor een eiland. Toch is het hier gewoon: op Pean.
Dat komt door het water. Wat rond het jaar 1000 “oppa eeën” heette, ligt nog steeds omringd door water.
Wie het erf op rijdt, merkt het meteen: de weg houdt op, het water begint.
Veelgestelde vragen over de geschiedenis van Pean
Waar komt de naam Pean vandaan?
Van “oppa eeën”, wat “aan de Ee” betekent. De Ee is het water waaraan de boerderij lag en waarlangs je er kwam. De naam wordt rond het jaar 1000 voor het eerst genoemd.
Hoe oud is Pean?
Pean wordt rond het jaar 1000 voor het eerst genoemd, als boerderij in een gebied dat alleen over water bereikbaar was. Er wordt hier dus ruim duizend jaar gewoond en gewerkt.
Sinds wanneer is er een zeilschool op Pean?
Sinds 1968. Jan en Ids, de zonen van de boer, gaven in de jaren zestig de eerste lessen en richtten de school in 1968 op. Zeilschool Pean Friesland is tegenwoordig een aparte onderneming.
Wie zijn de eigenaren van Pean-buiten?
Christophe en Natasja namen Pean in 2011 over. Rienk, oud-instructeur van de zeilschool, sloot zich later aan.
Wanneer zijn de waterlodges gebouwd?
In 2020. Er staan er twaalf op Pean-buiten Akkrum, met 400 m² vrije ruimte rond elk huis. Pean-buiten Weidum volgde in 2025.
Waarom zeg je ‘op Pean’ en niet ‘in Pean’?
Omdat de plek als een eiland ligt, omringd door water. “Op” hoort bij eilanden, en zo is het hier blijven hangen.